Temat projektu to „Scam alert — uwaga, przekręt”. Wspólnie uczymy się rozpoznawać manipulacje, weryfikować informacje i bezpiecznie poruszać się w mediach.
W listopadzie 2025 r. trzydziestka uczniów naszej szkoły, pod opieką trojga nauczycieli, uczestniczyła w mobilności edukacyjnej do Udine (region Friuli–Wenecja Julijska, Włochy), realizowanej w ramach programu Erasmus+, sektor Edukacja szkolna. Temat projektu – „Scam alert – uwaga, przekręt” – dotyczył jednego z najważniejszych wyzwań współczesnego świata: bezpiecznego i świadomego funkcjonowania w przestrzeni cyfrowej.
Już na etapie planowania mobilności zależało nam, aby połączyć rozwijanie kompetencji kluczowych z realnymi problemami, z którymi nasi uczniowie stykają się na co dzień: dezinformacją, fake newsami, clickbaitem, cyberoszustwami i nieuczciwymi praktykami w sieci. Wspólnie z włoskim partnerem – Volta Società Cooperativa w Udine – zaprojektowaliśmy program, który łączył zajęcia w klasie, pracę warsztatową z ekspertami, lekcje terenowe oraz działania projektowe w międzynarodowych zespołach, a także program kulturowy.
W części merytorycznej nasi uczniowie pracowali nad rozpoznawaniem mechanizmów manipulacji w mediach i internecie. Analizowali chwytliwe nagłówki, przykłady fałszywych informacji, przerabiane zdjęcia i filmy typu deepfake. Uczyli się, jak sprawdzać wiarygodność źródeł, korzystać z wyszukiwania za pomocą obrazu, archiwów stron i podstaw analizy metadanych. Zestaw ćwiczeń „Jak nas nabierają?” prowadził od pracy na przykładach w klasie do działań w terenie – miasto Udine stało się dla naszych uczniów przestrzenią praktycznego fact-checkingu. Dokumentowali napotkane ogłoszenia, oferty „zbyt dobre, by były prawdziwe” oraz kody QR, a następnie wspólnie oceniali, czy można im zaufać.
Równolegle rozwijaliśmy świadomość obywatelską i europejską uczniów naszej szkoły. Zajęcia o początkach integracji europejskiej pozwoliły połączyć temat bezpieczeństwa informacyjnego z refleksją nad rolą instytucji europejskich, prawem i ochroną obywateli w świecie cyfrowym. Nasi uczniowie analizowali kluczowe dokumenty historyczne, tworzyli wpisy do osi czasu oraz wizualizacje, korzystając z narzędzi cyfrowych, których później używali także przy opracowywaniu treści o cyberbezpieczeństwie.
rozwijanie współpracy w międzynarodowych zespołach oraz kompetencji społecznych uczniów naszej szkoły.
Te założenia realizowaliśmy nie tylko podczas lekcji w szkole partnerskiej, lecz także w trakcie zajęć terenowych. Spacer po Udine z lokalnym przewodnikiem był dla naszych uczniów okazją do rozmowy o „pamięci miejsca” i o tym, jak kształtuje się narracje o historii. Wizyta w Palmanovie – mieście-twierdzy zaprojektowanym na planie gwiazdy – stała się punktem wyjścia do porównań między dawnymi systemami obronnymi a współczesnymi „tarczami” chroniącymi nas przed atakami w sieci. W Trieście nasi uczniowie przyglądali się reklamom i komunikatom w przestrzeni miejskiej, dyskutując, gdzie kończy się perswazja, a zaczyna manipulacja. W Wenecji pracowali nad „mapą ryzyk turystycznych”, analizując m.in. fałszywe bilety czy pułapki czyhające na nieuważnych turystów.
Istotną częścią programu była praca projektowa. Nasi uczniowie, podzieleni na pięć zespołów, pracując w międzynarodowych grupach, przygotowali dwujęzyczne prezentacje poświęcone wybranym aspektom bezpieczeństwa w sieci, m.in. rozpoznawaniu fałszywych profili i wiadomości, sygnałom ostrzegawczym w ofertach online, zagrożeniom typu phishing. Oprawę graficzną opracowali w programie Canva. Powstały też plakaty pod wspólnym hasłem „Scam Alert”, które będą wykorzystywane w dalszej pracy szkoły jako materiały edukacyjne dla kolejnych roczników.
Ważnym elementem były spotkania z praktykami. Nasi uczniowie uczestniczyli w spotkaniu z włoską policją do spraw cyberprzestępczości, która przybliżyła im konkretne sprawy oszustw internetowych, sposoby działania sprawców oraz mechanizmy ochrony użytkowników. Warsztaty o roli sztucznej inteligencji w sektorze kreatywnym pokazały z kolei, że narzędzia AI mogą być zarówno ogromnym wsparciem, jak i źródłem ryzyka, jeśli odbiorca bezrefleksyjnie ufa generowanym treściom.
Wymiar językowy i interkulturowy był obecny przez cały czas trwania mobilności. Praca w międzynarodowych grupach, konieczność porozumiewania się po angielsku i pierwsze próby używania języka włoskiego pozwoliły naszym uczniom zobaczyć, że współczesna komunikacja – także w cyberprzestrzeni – odbywa się ponad granicami. Jednocześnie przekonali się, że fałszywe informacje i manipulacje medialne przyjmują bardzo podobne formy w różnych krajach, niezależnie od języka.
Z perspektywy szkoły projekt „Scam alert – uwaga, przekręt” to ważny krok w stronę systemowego rozwijania kompetencji kluczowych uczniów naszej szkoły. Chcemy, aby nasi uczniowie potrafili nie tylko sprawnie korzystać z nowych technologii, ale przede wszystkim rozumieli mechanizmy stojące za treściami pojawiającymi się na ekranach telefonów czy komputerów.
Projekt „Scam alert – uwaga, przekręt” zrealizowano w ramach programu Erasmus+, sektor Edukacja szkolna, we współpracy z Volta Società Cooperativa w Udine. Mobilność uczniów odbyła się w dniach 3–14 listopada 2025 r. (z dodatkowymi dniami na podróż), z udziałem 30 uczniów technikum i trojga nauczycieli–opiekunów. Projekt był współfinansowany ze środków Unii Europejskiej. W ramach przyznanej akredytacji, wiosną 2026 będziemy kontynuować działania projektowe.
Demesne far hearted suppose venture excited see had has. Dependent on so extremely delivered by. Yet no jokes worse her why. Bed one supposing breakfast day fulfilled off depending questions.
© 2023 All right reserved